Nepal – the country of the Buddha and the Mt. Everest

Peace comes from within. Do not seek it without – Buddha

Archive for the ‘लेख/ रचना /निबन्ध’ Category

हराएका हिरा ४: चार आधुनिक “अरनिको” जापानबाट विस्व ईतिहास रच्दै

Posted by Ram Kumar Shrestha on June 25, 2018

(देश र संचार जगतद्धारा नपत्याइएका देशका अमूल्य निधिहरुको खोजी प्रयास सिलसिला ४)

Aranikoयुनेस्कोको विस्व संपदा सूचिमा समाबेश गरिने लक्षका साथ २०० बर्षमा चट्टानमा बन्दै गरेको सबैभन्दा ठुलो बुद्धको मूर्ति कुदने सात बर्षे ऐतिहासिक परियोजनामा चार नेपाली कालिगढहरु बिगत दुई बर्षदेखि लागिरहेका छन । यो परियोजनाको नेतृत्व गरिरहेका विस्वप्रसिद्ध र नेपालका हामानवहरुका विभिन्न २०० मूर्ति बनाइसकेको मितेरी नेपाल आएर बाँकी ८०० मूर्ति बनाएर १००० मूर्ति राज्यलाई हस्तान्तरण गर्ने सोचमा छन् , तर राज्य यसरी विस्व ईतिहास रचेर राष्ट्रिय गरिमा बढाउने काम गरिराखेका नेपालीप्रति सोच्नुलाई दायित्व ठान्ला त भन्ने प्रश्नको सकारत्मक जबाफ शायदै आउला । यही हो हाम्रो बिडम्बना!

युनेस्कोको विस्व संपदा सूचिमा समाबेश गरिने लक्षका साथ २०० बर्षमा चट्टानमा बन्दै गरेको सबैभन्दा ठुलो बुद्धको मूर्ति कुदने काममा चार नेपाली कालिगढहरु बिगत दुई बर्षदेखि लागिरहेका छन । जापानको कामिआमाकुसा शहरको एउटा विशाल पहरामा बन्दै गरेको यो परियोजनाको लागि अब अरु पाँच बर्ष लाग्नेछ । सात मूर्तिहरु हुनेछन यो परियोजना अन्तर्गत । यो ऐतिहासिक कार्यलाई पूर्णता दिने जिम्मेवारी पाएका छन चार नेपाली मूर्तिकारहरु – काभ्रेका सानुभाइ विस्वकर्मा, उदयपुरका रामचन्द्र पण्डित, मोरङ टांडीका गणेश बान्तवा राई र यो कार्यलाई नेतृत्व गरिराख्नु भएको मोरङको उर्लाबारीका मूर्तिकार मञ्जुल मितेरी र यो कार्यका लागि टासी वाङ्दी लामाले मैनेजरको रुपमा काम गरिराखेका छन ।

कामिआमाकुसा शहरबाट १५ किलोमिटरमा रहेको एक चट्टानी पहरामा मूर्ति निर्माणमा दैनिक ८ घण्टा खटिरहेका छन उनीहरु । सन् २०१६ को सेप्टेम्बरबाट शुरु गरिएको बिशाल मूर्ति (६० फिटको एउटा, ५० फुटका दुईवटा र ३० फुटका चारवटा मूर्ति) निर्माण अभियान ५ बर्षमा सकाएर यसलाई संसारकै ठूलो बुद्ध मूर्ति बनाउने र विस्व सम्पदा सुचिमा पार्ने यसका प्रायोजक एवं जापानी सरकारको लक्ष्य छ । Read the rest of this entry »

Advertisements

Posted in Article, लेख/ रचना /निबन्ध, समाचार | Leave a Comment »

सुष्माले माफी माग्दासम्म पनि नेपाली राजनीति टोलाएको टोलायै

Posted by Ram Kumar Shrestha on May 30, 2018

सरकारको दायित्व देश बिकास मात्रै नभएर राष्ट्रियताको प्रतिरक्षा पनि उत्तिक्कै महत्वको हुनुपर्छ । हामीकहाँ दुबै पाटो अत्यन्तै कम्जोर छ । यस्तो संबेदनशील बिषयमा सरकार र प्रतिपक्ष टोलाएर जोखना हेर्दाहेर्दै नेपाली जनस्तरबाट हुन थालेको ब्यापक बिरोधको भेउ स्वराजले भने पाइहालिन र क्षमा याचना गर्न ढिलाई गरिनन । सत्तापक्ष र प्रतिपक्ष कसैलाई पनि यस्ले खासै टाउको नदु:खे पनि नेपाली जनता तात्तिन थालेपछि सामाजिक सन्जालमा अनेकन कार्टून र गाली गलौजको बर्षात हुन सक्ने कुरामा उनी अनभिज्ञ नभएकोले क्षमा याचना गर्नमा उन्ले ढिलाई गरिनन ।

भूपि शेरचनका क्यारेमा बोर्डका गोटीहरुको चलखेल बढी भएकाहरुका बीच बांच्नु पर्ने बाध्यताका कारण भूपि शेरचनले भने जस्तै बहादुरीपूर्ण ईतिहास बोकेको इतिहासमा शंका गर्न बिबस छौं बर्तमानका हामीहरु ।

महात्मा गान्धीको भूमि नै आफूहरुलाई प्रयाप्त; पशुपतिनाथ, जानकी र बुद्ध जन्मेको नेपाली भूमि कुनैपनि हालतमा भारतले नहडप्ने भनेर २०१४ सालमा भन्ने भारतीय विदेश मन्त्री सुष्मा स्वराजले २ दिन अघिको बिदेश मन्त्रालयमा आयोजित वार्षिक पत्रकार सम्मेलनमा भने भारतको पहिलो प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी, जस्ले अमेरिकाको मेडिसनदेखि जनकपुर मैदानसम्म पुगेर लाखौंं भारतीय समुदायलाई संबोधन गरेर ऐतिहासिक काम गरेको भनाइप्रति नेपाली जनस्तरबाट ब्यापक बिरोध भएपस्चात सोही दिन ट्विट मार्फत उक्त भनाइ भएको ३२ सेकेण्डको सानो भिडिओ पोस्टिङ् गरी पत्रकार सम्मेलनमा बोलिएको उक्त भनाइप्रति क्षमा यचना गरेकी छिन् This was a mistake on my part. I sincerely apologise for this. लेखेर ।

Sushma apology

शुरुमा उन्ले १ घण्टा २७ मिनेट २७ सेकेण्डको भिडिओ ट्विट गरेकी छिन् India’s Foreign policy – 2018. लेखेर । ठूलो पत्रिकाको रुपमा मानिने नेपाली पत्रिकाले समेत स्वराजले माफी मागेको ट्विटलाई समाचार बनाएर प्रकाशित गरेको, तर त्यस्लाई पछि हटाएको समेत पाइएको छ । शायद समाचार सुनेको भरमा प्रकाशित गरियो, तर ट्विटमा क्षमा याचना गरिएको ट्विट नभेटेपछि समाचार हटाइयो । वास्तबमा पत्रकार सम्मेलन गर्दाको लामो भिडिओ ट्विटलाई Pin गरिएकोले उन्ले उक्त दिन गरेकी छ: ट्विट (४ ट्विट र २ रिट्विट) मध्ये सबैभन्दा माथि छ र क्षमा याचना गरिएको ट्विट रिट्विट गरिएको २ वटाको तल भएकोले पत्रकार झुक्किएको हुन सक्छ । Read the rest of this entry »

Posted in Article, लेख/ रचना /निबन्ध, समाचार | Tagged: , | Leave a Comment »

हराएका हिरा २: हाइकुमा अन्तराष्ट्रिय छवी बनाएका युवा जनक सापकोटा

Posted by Ram Kumar Shrestha on April 3, 2018

(देश र संचार जगतद्धारा नपत्याइएका देशका अमूल्य निधिहरुको खोजी प्रयास सिलसिला २)

एउटा नेपाली ठिटो विज्ञान पढ्छ, हाइकु (तीन हरफे कविता) अग्रेजी भाषामा लेख्छ, मेटेरियल साइन्स (एप्लाइड फिजिक्स) मा स्नातकोत्तर गर्ने क्रममा फिनल्याण्ड पुग्छ, आयरल्याण्डमा भएको अन्तराष्ट्रिय हाइकु प्रतियोगितामा प्रथम भएर पुरस्कार जित्छ, त्यहाँ हुने साहित्यिक कार्यक्रममा ऊ विशिष्ठ अतिथिका रुपमा निम्त्याइन्छ जस्का हाइकु सुनेर बरिष्ठ कविहरू समेत छक्क पर्छन्, विस्वमा प्रकाशित पुस्तकको डिजिटल भर्सन पुस्तक विक्रेता अमेजनले त्यही नेपाली ठिटोको पुस्तक डलरमा बेच्छ, उन्काबारे हाइकुमा विस्व स्तरीय छवी बनाएका ब्यक्तिहरु खुलेर प्रसंशा गर्छन्, तर……तर……. नेपालीहरु उनीबारे अनभिज्ञ हुन्छन । किनकि नेपाली संचार जगत या त राजनीतिज्ञको भाषा बुझ्छन या त ब्यापारीको या त कलाकारको । तब त कुनै नेपालीले अन्य क्षेत्रमा विस्व स्तरीय छवी बनाएको जानकारी नेपालीले कहाँबाट पाउन सबै पर्म लाएर र पर्म तिरेरै भने पनि आ-आफ्नै बिज्ञापन गर्न ब्यस्त दुनियाँँमा? ती युवा हुन बागलुङमा जन्मेका युवा जनक सापकोटा ।…….उनी हाइकु दुनियाँँमा अन्तराष्ट्रिय छवी बनाएका नेपालीद्धारा नचिनिएका नेपाली हुन नेपाली………. ।

Janak Sapkota

एउटा नेपाली ठिटो विज्ञान पढ्छ, हाइकु (तीन हरफे कविता) अग्रेजी भाषामा लेख्छ, मेटेरियल साइन्स (एप्लाइड फिजिक्स) मा स्नातकोत्तर गर्ने क्रममा फिनल्याण्ड पुग्छ, आयरल्याण्डमा भएको अन्तराष्ट्रिय हाइकु प्रतियोगितामा प्रथम भएर पुरस्कार जित्छ, त्यहाँ हुने साहित्यिक कार्यक्रममा ऊ विशिष्ठ अतिथिका रुपमा निम्त्याइन्छ जस्का हाइकु सुनेर बरिष्ठ कविहरू समेत छक्क पर्छन्, विस्वमा प्रकाशित पुस्तकको डिजिटल भर्सन पुस्तक विक्रेता अमेजनले त्यही नेपाली ठिटोको पुस्तक डलरमा बेच्छ, उन्काबारे हाइकुमा विस्व स्तरीय छवी बनाएका ब्यक्तिहरु खुलेर प्रसंशा गर्छन्, तर……तर……. नेपालीहरु उनीबारे अनभिज्ञ हुन्छन । किनकि नेपाली संचार जगत या त राजनीतिज्ञको भाषा बुझ्छन या त ब्यापारीको या त कलाकारको । तब त कुनै नेपालीले अन्य क्षेत्रमा विस्व स्तरीय छवी बनाएको जानकारी नेपालीले कहाँबाट पाउन सबै पर्म लाएर र पर्म तिरेरै भने पनि आ-आफ्नै बिज्ञापन गर्न ब्यस्त दुनियाँँमा? ती युवा हुन बागलुङमा जन्मेका युवा जनक सापकोटा ।

सापकोटा फिनल्याण्ड र आयरल्याण्डका साहित्यकारमाझ भने राम्रैसँग परिचित छन् । उनका कृति अंग्रेजीका अतिरिक्त आइरिस र फिनिस भाषामा समेत प्रकाशित भएका छन् । फुटकर रचना त जापानी, स्विडिस भाषामा समेत अनुदित भएर छापिएका छन् । फिनल्याण्डमा २०१२ मा भएको प्रशिद्ध ‘टेम्परे बुक फेयर’ मा उनलाई आयोजकले अतिथिका रुपमा निम्त्याएको थियो । Read the rest of this entry »

Posted in Article, बिबिध, लेख/ रचना /निबन्ध, समाचार | Leave a Comment »

नेपाल र बिदेशमा बस्ने नेपाली समुदाय माफियातन्त्रको दलदलमा

Posted by Ram Kumar Shrestha on March 29, 2018

mafia-e1522278302540.jpg

रामकुमार श्रेष्ठ

शायद २०१३ तिर होला विकसित घटनाक्रमतर्फ इंगित गर्दै मैले सामाजिक सन्जालमा नेपालमा त्यस्तै परे माफियातन्त्र

 

Profile Picture

अत्यन्तै डरलाग्दो रुपमा देखा पर्नेछ भनेर लेखेको थिएँ, जुन अहिले सत्य साबित जस्तै भैसकेको छ र यस्लाई अधिकांशले त्यो रुपमा बुझ्न सकिरहेका छैनन । पछिल्लो समय “गाइ काण्ड” जुन रुपमा देखा पर्‍यो त्यो माफियातन्त्रको डरलाग्दो र ज्वलन्त उदाहरण हो । बिदेशमा बस्ने नेपाली बीच पनि माफियातन्त्र सिनेमा शैलीमा अत्यन्तै डरलाग्दो रुपमा देखा परिसकेको छ ।

अपहरण र हत्या मात्रै माफियाको रुप होइन, माफियाले आफ्ना निकृस्ट स्वार्थपूर्तिका खातिर सहीलाई गलत र गलतलाई सही देखाउन अथाह साधन र श्रोतको दुरुपयोग गरेको हुन्छ बिभिन्न रुपमा ।

बिग्रदो राजनीतिक अवस्था, पेशेवारको रुपमा नभएर ब्यापारी र राजनीतिक समूहको आडमा काम गर्ने र बांच्ने अधिकांश पत्रकार र सामाजिक सन्जालमा अत्यन्तै धेरै समय बिताउने नेपाली नेपाल र बिदेशमा बस्ने नेपाली समुदायलाई माफियातन्त्रको दलदलमा फसाउने प्रमुख आधारहरु हुन । मूलत: यी तीन कारणहरुले गर्दा आफ्ना अत्यन्तै निकृस्ट स्वार्थका लागि काम गर्ने ब्यक्ति र समूहले आफ्नो स्वार्थ अनुकूलको अफबाहलाई अत्यन्तै छिटो सनसनीको रुप दिन सफल भैरहेको देखिन्छ । Read the rest of this entry »

Posted in Article, लेख/ रचना /निबन्ध | Leave a Comment »

पुटिन र मेद्भेदेभको नेपाली संस्करण ओली र प्रचण्ड बन्न सक्लान् ?

Posted by Ram Kumar Shrestha on March 25, 2018

रामकुमार श्रेष्ठ

kp-prachanda-oli_lZ6GAFf8ta

नेपाल गणतन्त्रमा प्रबेश गरेको समयमा त्यस बेलाका शक्तिशाली नेताद्धय प्रचन्ड र गिरिजाका बीच पुटिन र मेद्भेदेभ बीचको जस्तै आपसी समझदारी कायम भैदिएको भए नेपालको राजनीति यसरी दुर्घन्धित र अस्थिर नभएर देश धेरै अगाडि बढिसकेको हुन्थ्यो ।

बहुसंख्यक नेपाली कहिले पञ्च त कहिले कांग्रेस, अनि कहिले एमाले त कहिले माओबादी र अझ एक समय त झन्डै पुरै राजाबादी बन्नुको स्पस्ट कारण जनताद्धारा कुनै निस्चित बिकल्पका कारण देश अगाडि बढिहाल्छ कि भनी अनुसन्धान र परीक्षण गर्नु हो । जब स्थिरता कायम गर्दै देशलाई अगाडि बढाउँछ भने चेत बाबा काशी भैसकेका जनता यता र उता लखर लखर किन भौतारिन्छन र?

यो अबसरलाई दुबै नेताले राम्रो सुझबुझका साथ नि:स्वार्थ तवरले देशको हितलाई ध्यानमा राखी राम्रो समझदारी कायम गरेर अगाडि बढी देशमा स्थिरता कायम गर्दै सम्मुन्नत नेपाल बनाउन सक्षम हुन्छन भने राजनीतिक यी दुई हिरो ईतिहासमा राजनीतिक हिराको रुपमा स्थापित हुने कुरामा सन्देह छैन । 

रुसको संविधानले ‘लगातार’ दुई कार्यकालभन्दा बढी राष्ट्रपति हुन निषेध गरेको व्यवस्थाका कारण २००८ मा आफ्ना उप¬प्रधानमन्त्री मेद्भेदेभलाई पुटिनले राष्ट्रपतिमा निर्वाचित हुन सहयोग गरे, तर राष्ट्रपतिका थुप्रै अधिकार प्रधानमन्त्रीमा सारी उनी स्वयं तिनको प्रधानमन्त्रीमा मनोनित भए । र, मेद्भेदेभको कार्यकाल सकिनेबित्तिकै २०१२ मा राष्ट्रपतिका सबै अधिकार रास्ट्रपतिमा नै फर्काएर उनी फेरि शक्तिशाली निर्वाचित राष्ट्रपतिको कुर्सीमा बस्न पुगे । मेद्भेदेभचाहिँ प्रधानमन्त्रीमा नियुक्त गरिए । यसरी विस्व राजनीतिको अनौठो परिघटनाको रुपमा अंकित ‘पालैपालो शासन गर्ने’ यो सूत्र मार्फत सबै दृष्टिकोणबाट कम्जोर भएको रुसलाई हरेक दृष्टिकोणबाट सबल बनाइ पुन: ‘नयाँ महाशक्ति’को पुनरोदय गराउन सफल भए पुटिन । नेपाल गणतन्त्रमा प्रबेश गरेको समयमा त्यस बेलाका शक्तिशाली नेताद्धय प्रचन्ड र गिरिजाका बीच पुटिन र मेद्भेदेभ बीचको जस्तै आपसी समझदारी कायम भैदिएको भए नेपालको राजनीति यसरी दुर्घन्धित र अस्थिर नभएर देश धेरै अगाडि बढिसकेको हुन्थ्यो । अहिलेका शक्तिशाली नेताद्धय प्रचन्ड र वलीले जीवनको उत्तरार्धमा पुटिन र मेद्भेदेभ बीचको जस्तै जस्तै सम्मानजनक आपसी समझदारी जुन कायम गर्दै छन, यस्लाई अन्तिम घडीसम्म निरन्तरता दिनुको स्पस्ट अर्थ देशलाई गतिहिनताबाट गतिशिलतातिर, अस्थिरताबाट स्थिरतातिर, गरिबीबाट सम्पन्नतातिर लगी आ-आफ्ना राजनीतिक जीवनमा देखिएका गल्ती कम्जोरीहरुलाई बिर्साएर यो ईतिहासमा “प्रचण्डोली युग” कायम गर्ने माध्यम पनि बन्न सक्छ ।  Read the rest of this entry »

Posted in Article, लेख/ रचना /निबन्ध | Leave a Comment »

दलाई लामाको स्वीकारोक्तिको अर्थ

Posted by Ram Kumar Shrestha on January 8, 2018

प्रधानमन्त्रीका रुपमा मोदीले बिभिन्न देशमा वुद्ध जन्मस्थलबारे गलत कुरा बोलोस वा धर्म गुरुका रुपमा दलाई लामाले वा योग गुरुका रुपमा रामदेवले आफ्नो पुस्तकमा लेखोस्, वा अझै खरबौं खर्चेर अन्य नक्कल्ली लुम्बिनी र कपिलवस्तु बनाओस त्यस्ले प्राबिधिक समस्याका कारण वुद्ध जन्मस्थल बिषयमा धेरै देशमा गलत जानकारी कायमै रहे तापनि बैज्ञानिक र पुरातात्विक तथ्यका आधारमा नेपालको लुम्बिनी नै बुद्ध जन्मस्थल भएको आधिकारिक सत्य र तथ्यको जरो कसैले पनि हल्लाउन सक्ने होइन । ती कार्यले आस्थायी रुपमा यसो हाँगाबिंगा हल्लाउने मात्रै हुन ।

DLबुझ्नै पर्ने एउटा कुरा के हो भने चाहे प्रधानमन्त्रीका रुपमा मोदीले बिभिन्न देशमा वुद्ध जन्मस्थलबारे गलत कुरा बोलोस वा धर्म गुरुका रुपमा दलाई लामाले वा योग गुरुका रुपमा रामदेवले आफ्नो पुस्तकमा लेखोस्, वा अझै खरबौं खर्चेर अन्य नक्कल्ली लुम्बिनी र कपिलवस्तु बनाओस त्यस्ले प्राबिधिक समस्याका कारण वुद्ध जन्मस्थल बिषयमा धेरै देशमा गलत जानकारी कायमै रहे तापनि बैज्ञानिक र पुरातात्विक तथ्यका आधारमा नेपालको लुम्बिनी नै बुद्ध जन्मस्थल भएको आधिकारिक सत्य र तथ्यको जरो कसैले पनि हल्लाउन सक्ने होइन । ती कार्यले आस्थायी रुपमा यसो हाँगाबिंगा हल्लाउने मात्रै हुन । आखिर बाध्यताबस उनीहरु सबैले सत्य नस्वीकारी धरै छैन र स्वीकारिरहेका पनि छन । हामीलाई चिन्ता के मात्रै हो भने त्यो स्तरका ब्यक्तिहरुले जे मन लाग्यो लेख्न वा बोल्न रमाउने नकारात्मक चरित्रयुक्त ब्यक्तिहरुले जस्तै आफूलाई प्रदर्शित गरेर आफूलाई हल्का बनाउनतिर नलागिदेवस ।

वुद्ध जन्मस्थलबारे दलाई लामाको २०१२ को वेलायतको र केही समय अघिको भनाइ, मोदीको नेपालमा बोलेको ठीक बिपरीत फ्रान्स र जर्मनमा गएर बोलिएको बोली, नेपालमा आउँदा सही बोले पनि रामदेबको पुस्तकमा भएको लेखाइ, नेपाल सरकारको लुम्बिनीप्रतिको नालायकी रवैया जस्ता कुराहरुलाई भर्याङ बनाएर बेला बखतमा केही नेपालीहरु पनि यदाकदा वुद्ध जन्मस्थलबारे अनौठा तवरले कुराहरु सार्वजनिक गर्ने गर्छन् । उनीहरुले उठाउने गरिएका कुराहरु वुद्ध भनेको ज्ञान हो र ज्ञानको जन्मस्थानबारे बिबाद अनाबस्यक, वुद्ध जन्मेको बेला न त नेपाल थियो न त भारत, सिद्धार्थ नेपालमा जन्मिएका हुन वुद्ध त भारतमा नै हुन, वुद्ध जन्मिएको ठाउँमा सरकारले केही नगर्ने अनि वुद्ध नेपालमा जन्मेको भनेर मात्रै के गर्ने, भारतले नक्कल्ली लुम्बिनी बनाएको नभएर नक्कल्ली कपिलवस्तु बनाएको भन्ने हुन । भारतले अत्यन्तै चतुर्याइका साथ नीजि क्षेत्रलाई अगाडि सारेर खरबौं खर्चेर नक्कल्ली कपिलवस्तु बनाएको मात्रै नभएर उस्को नेपालभित्र नदेखिने अर्को ठुलो लगानी भएको कुरामा पनि कोही पनि अनभिज्ञ छैनन ।

Read the rest of this entry »

Posted in Article, बिबिध, लेख/ रचना /निबन्ध | Leave a Comment »

मृत्यु हुनु अघि सात कामको लिस्ट तयार गर्नुहोस !

Posted by Ram Kumar Shrestha on July 4, 2017

रामकुमार श्रेष्ठ 

shawasan
१९९९ तिरको कुरा हो, सुर्खेतको एउटा हलमा प्रमुख जिल्ला अधिकारी, स्थानीय बिकास अधिकारी, मेयर, बिभिन्न कार्यालय र परियोजना प्रमुखहरुले भरिएको थियो । सबैजना आ-आफ्नो निकटमा बस्नेहरुसंग कुरा गरिरहेका थिए । यत्तिकैमा एकजना ४० को हाराहारीको ब्यक्ति हलको अगाडि आएर ताली पिट्दै सबैको ध्यान आफूतिर आकृस्ट गरेपछि आफ्नो र कार्यक्रमको सामान्य परिचय दिए लगत्तै सबैको सामू एउटा प्रश्नबाटै कार्यक्रमको शुरु गरे ।

प्रश्न थियो, “मानिलिनुस् कि तपाईंको मृत्यु केही दिनभित्रै हुँदैछ । मृत्यु हुनु अघि गर्न मन लागेका सात कामको लिस्ट तयार गर्नुहोस ।“ जतिसुकै आपराधिक काम गर्नेले पनि त्यो अवस्थामा तयार गर्ने लिस्ट सहजै अनुमान गर्न सकिन्छ । बिशेष गरी हिन्दू धर्मका पुस्तकहरुमा पाप कर्म गरेपछि रगत र पीपयुक्त बैतर्णी नदी तर्नुपर्ने, धारिलो खुकुरीमाथि हिंडनु पर्ने, भकभक उम्लिएको तेलको कराहीमा डुब्नुपर्ने जस्ता सुन्दैमा कहालीलाग्दा सजायँहरुलाई जीवनभरी बेवास्ता गरी जति नै कुकर्म गरे पनि यो अवस्थामा त्यस्ता सजायबाट जोगिने कामबाट जोगिन कम्तीमा लिस्ट तयार गर्दाको अवस्थामा को पछि पर्ला ? Read the rest of this entry »

Posted in लेख/ रचना /निबन्ध | Leave a Comment »

आशातित चुनाव परिणाम्, प्रचन्ड सफल नेता

Posted by Ram Kumar Shrestha on May 16, 2017

रामकुमार श्रेष्ठ

गोरखा स्थित सहिद लखन गाउंपालिकाको एक मतदान केन्द्रमा आफ्नो मताधिकार प्रयोग गर्दै १०४ वर्षिया

२०१३ को जुन १९ तारिख नेपाली समुदायको तर्फबाट अस्ट्रेलियाकी प्रधानमन्त्री जुलिया गिलार्डलाई उन्कै कार्यकक्षमा भेटेर बाहिर निस्कदा उन्कै मन्त्रीमण्डलका प्रभाबशाली मन्त्री क्रिस बावन भने जुलिया गिलार्डकै कार्यकक्ष बाहिर नेपाली समुदायलाई पर्खेर बसिरहेका थिए । गिलार्डको लागि सरकार प्रमुखबाट बाहिर्याउने खेल उन्कै लेबर पार्टीभित्रै चलिरहेको थियो र अब उन्को कार्यकाललाई करीब एक हप्तामा अन्त्य गराउने खेल चलिरहेको थियो । गिलार्डको कार्यकक्षमा मन्त्री डेभिड ब्राडबरी र सांसद मिशेल रोल्यान्ड साथैमा थिए, तर प्रभाबशाली मन्त्री बावन भने बाहिर बसिराख्नुको कारण थियो उनी गिलार्डलाई हटाएर केभिन रुडलाई ल्याउने खेमामा थिए । लेबरका सकृय कार्यकर्ताले एक हप्तापछी गिलार्डको ठाउँ केभिनले लिने र यस्ले सेप्टेम्बरमा हुने संसदीय चुनावमा लेबर पार्टीलाई स्पस्ट बहुमत दिलाउने जिकिर गरेपछि मैले तीन पटक दोहोर्याएर सोधें कि उनी साँच्चै नै त्यो सरकारले लेबरलाई स्पस्ट बहुमत दिलाउने कुरामा निस्चिन्त छन? उन्को लगातार सकारात्मक जबाफपछि उन्को राजनीतिक दरिद्रताप्रति मनमनै मुस्कुराएँ । मुखैमा आइसकेको चुनावको बेला पार्टीभित्र हुने त्यत्ति ठुलो बिग्रहले पार्टीलाई बलियो बनाउने सोंचले मूर्त रुप लिन सकेन र २७ जुनमा प्रधानमन्त्री भएका केभिन तीन महिना पनि नपुग्दै १८ सेप्टेम्बरमा आँशु खसाल्दै प्रधानमन्त्रीबाट पनि हटे र राजनीतिबाट पनि सन्यास लिए ।

अनेकन अन्यौलता, जटिलता र ब्यबधानका बाबजुद बर्तमान सरकारले छिटफुट घटना बाहेक ७३ प्रतिशत मत खस्ने गरी स्थानीय निकायको पहिलो चरणको चुनाव सम्पन्न गराएको छ नेपाली जनतालाई २० बर्षपछि स्थानीय तहको निर्वाचनको लागि मताधिकार प्रयोग गर्ने अबसर दिलाएर । दुई दशकपछि स्थानीय तहको वैशाख ३१ आइतवार भएको निर्वाचनमा थला परेका विरामीदेखि क्रियापुत्रीसम्मले मतदान गरेका छन । नुवाकोटमा एक सय १५ वर्षीया र गोरखा स्थित सहिद लखन गाउंपालिकामा १०४ वर्षिया वृद्धाले समेत आफ्नो मताधिकार प्रयोग गरे । यस्ले नेपालको इतिहासमा ठुलो महत्व राख्दछ र पहिलो चोटि नेपालको संविधानले नेपालको सार्वभौम अधिकार नेपाली जनतामा निहीत गरेको यो दिन एउटा ऐतिहासिक दिनको रुपमा स्थापित हुनेछ । बर्तमान सरकारले चुनाव नगराउने खेल खेलिरहेको आरोप लागेको बेला यो देशमा चुनाव जसरी पनि गराउनु पर्छ भन्ने कुरामा सबैभन्दा बढी चिन्ता बर्तमान प्रधानमन्त्री पुष्षकमल दाहाल ‘प्रचन्ड’ लाई थियो र उन्का लागि आफ्नो पार्टी कुन स्थानमा आउँछ भन्ने कुरा गौढ र चुनाव कसरी संपन्न गर्ने भन्ने कुरा प्रधान थियो । किनकि संघियता, गणतन्त्र, धर्मनिरपेक्षता, समाबेशिता र समानुपातिकता उन्को पार्टीको मुद्धा हो र त्यो मुद्धा चुनाव नभैकन संस्थागत नहुने भएकोले चुनाव परिणामले उन्को पार्टीलाई दिने साइजभन्दा चुनाव कसरी संपन्न गर्ने भन्ने प्रश्न उन्को लागि प्रधान कुरा हो । संपन्न चुनावले नेपालको प्रगतिको  रथको पाँग्रा केहि अघि बढेको पनि संकेत गर्छ ।

Read the rest of this entry »

Posted in लेख/ रचना /निबन्ध | Leave a Comment »

सुरक्षाकर्मी हाम्रा नेताहरुलाई मात्रै किन?

Posted by Ram Kumar Shrestha on March 10, 2017

१९जुन, २०१३, १४:३० बजे अस्ट्रेलियाका तात्कालिन प्रधानमन्त्री जुलिया गिलार्डको कार्यकक्षमा नेपाली समुदायका तर्फबाट अस्ट्रेलियाली सरकारलाई शान्तिका प्रतिक वुद्धको मूर्ति उपहार रअस्ट्रेलियाको विकासका साथसाथै अस्ट्रेलियामा शान्ति कायम होस भन्ने शुभ-कामनाका साथ लुम्बिनी कपिलवस्तु दिवस अभियानका तर्फबाट पत्र दिन प्रबेश गर्दा सहायकमन्त्री डेभिड ब्राडबरी र सांसदमिशेल रोलान्ड वाहेक कुनै पनि सुरक्षाकर्मी थिएनन ।

       

१५ अगस्ट, २०१५ का दिन मेरो आफ्नै निवासमा अस्ट्रेलियाकै प्रभाबशाली नेता, पूर्व मन्त्री एबं तात्कालिन अध्यागमन तथा सीमा सुरक्षा छायाँ मन्त्री रिचार्ड मार्ल्सको प्रमुख र सांसद क्रिस्चिनकौजिन्स र भिक्टोरियाका लागि अबैतनिक महाबाणिज्यदूत चन्द्र योन्जनको बिशेष आतिथ्यतामा आयोजित देशको सम्बृद्धिका लागिू बिचार गोष्ठिमा कुनै पनि सुरक्षाकर्मी आएका थिएनन ।कार्यक्रम सकिंदा राती भैसकेको थियो, र नेता रिचार्ड मार्ल्स र सांसद क्रिस्चिन कौजिन्सलाई छाड्न गाडीसम्म जाँदा त्यहाँ पनि सुरक्षाकर्मी देखिएनन ।

            

Read the rest of this entry »

Posted in Article, लेख/ रचना /निबन्ध | Leave a Comment »

गुगल र ब्रिटिस म्युजियमले बुद्ध जन्मेको तथ्य सच्याई सके, अब मोदि पनि सच्चिनु पर्छ

Posted by Ram Kumar Shrestha on August 8, 2015

अस्ट्रेलिया, रामकुमार श्रेष्ठ

नेपाल भ्रमणमा रहेका भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीद्वारा करीब आठ महिना अघि नेपालमा सम्बोधन गर्ने क्रममा “विश्वलाई चकित गर्ने बुद्ध जन्मेको देश”भनी नेपालको लुम्बिनीलाई बुद्धको जन्मथलोको रुपमा स्वीकारिएको सार्वजनिक सम्बोधनले भारतीय संचार माध्यम र प्रतिष्ठित मानिने भारतीयहरु द्वारा बारंबार बुद्ध जन्मस्थल विषयमा सिर्जना गरिने अनावश्यक बिबाद अब टुंगिने हो कि भन्ने संकेतका कारण यस्ले लाखौं नेपालीको मन जित्ने काम मात्रै गरेन अपितु बिशेष गरी लुम्बिनी-कपिलबस्तु दिवस अभियानको २००९ मा भएको सूत्रपात पस्चात सामाजिक सन्जाल बिशेष गरी फेसबुकमा बुद्ध नेपालमा जन्मनु भएको सन्देशको बाढीका कारण मौनतापूर्बक यो बिषयमा चलेको जुहारीलाई नियालिरहेका थुप्रै अन्तराष्ट्रिय संचार माध्यमले समेत मोदीको उक्त भनाइलाई उच्च प्राथमिकता दिएर समाचार संप्रेषण गरेको पाईयो । बुद्ध जन्मस्थल बिषयमा सत्य छायाँमा पारिने र असत्य सही जस्तो देखिने गरी अनावस्यक किसिमबाट सिर्जना भएको बिस्वब्यापी दिग्भ्रम मोदी भनाइले नै टुङ्याउने हो कि भन्ने जस्तो मानसिकता धेरै नेपालीहरुमा मात्रै नभएर हाम्रा देश हाँक्ने नेताहरुमा समेत पाइयो कुराकानीको सिलसिलामा, जुन सही होइन ।

जसरी योग गुरु रामदेबले आफ्नो पुस्तकमा वुद्ध भारतमा जन्मेको कुरा उल्लेख गरे तापनि नेपाल आएर बुद्ध नेपालमा जन्मेको कुरा गरे त्यसरी नै केही समय अघि मात्रै ‘जुन बेला बिहारलाई वुद्धको आवश्यकता परेको थियो बिहारले बुद्ध दियो, भनेका कारण बिबाद र आलोचनाका पात्र बनेका मोदी भारतको प्रधानमन्त्रीको हैसियतमा नेपाल आउँदा नेपाली संविधानसभामा सम्बोधन गर्ने क्रममा बुद्ध नेपालमा जन्मेको भन्दै नेपाललाई बुद्धको देशको रुपमा चिनाउन धेरै पटक दोहोर्याए ।

नेपालबारे अत्यन्तै साना कुराहरु समेत जानकारी राख्न सक्ने खुबी भएका रुपमा आफूलाई प्रमाणित गर्न सक्षम मोदीले आफूले बिहारले बुद्ध दिएको भनी बोलेको, नक्कली कपिलवस्तु निर्माण, वुद्ध फिल्ममा कबिर बेदीले बोलेका आदि बिषयमा भएका बिरोध र नेपालीहरुले यस बिषयमा भारतको नियतका बिरुद्ध विस्वब्यापी रुपमा दर्शाएको बिरोधबारे अनभिज्ञ छन भन्न सकिन्न । त्यसरी नै प्रो कनिङ्हामको नेतृत्वमा युनेस्कोमार्फत लुम्बिनीमा भैरहेको अनुसन्धानद्वारा बुद्धको जन्मस्थल र समय समेतको नयाँ जानकारी र वैज्ञानिक पुनर्पुष्टि महत्वपूर्ण अन्तराष्ट्रिय संचार माध्यमहरुको प्राथमिकतामा परेबाट भारतले सामना गर्न परेको असहज लज्जाबोधलाई पनि बुझेका छैनन भन्न सकिन्न । र, अर्को कुटनितिक पक्ष भनेको भारतले राष्ट्र संघको सुरक्षा परिषदमा अस्थायी सदस्यको रुपमा पुन: उम्मेदवारी दिंदैछ । मोदीले वुद्ध जन्मस्थल बिषयमा जे बोले त्यस्लाई यी सबैबाट अलग राखेर हेर्न सकिन्न । Read the rest of this entry »

Posted in लेख/ रचना /निबन्ध | Leave a Comment »

मोदी भनाइ केही हो, न कि सबैथोक

Posted by Ram Kumar Shrestha on April 19, 2015

रामकुमार श्रेष्ठ

एक्काईसौं शताब्दीको आजको इन्टरनेटको जमानामा नियतबस गलत जानकारी प्रबाह गर्नुले अन्तराष्ट्रिय दृष्टिकोण नकारात्मक बन्ने भएकाले सत्यका पर्यायबाची बुद्धको जन्मस्थल विषयमा साँचो कुरा गरेर बुद्धप्रति साँचो अर्थमा आदर गर्नु नै उपयुक्त देखिन्छ । नेपालले त आखिर ढिलो चाँडो समस्या समाधान गर्ने नै भएकोले शक्तिसम्पन्न राष्ट्रको सूचिमा पर्न अग्रसर भारतले यस किसिमका समस्याका कारण विश्व रंगमन्चमा आफ्नो छबि धमिलिन नदिन समयमा नै अग्रसरता दर्शाउनु नेपालभन्दा भारतकै लागि बढी हितकर हुने देखिन्छ । एउटा शक्तिशाली देशको प्रधानमन्त्री भएको नाताले बारंबार बिरोधाभासपूर्ण भनाइ थोपरिदिनुको सट्टा महानबाणी बोलिदिनुस सम्माननीय मोदीज्यू, किनकि हामी चाहन्छौं हाम्रो छिमेकी देशको प्रधानमन्त्री संसारभरकै लागि सम्मानित बनोस ।   

नेपाल भ्रमणमा रहेका भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीद्धारा करीब आठ महिना अघि नेपालको संविधानसभामा सम्बोधन गर्ने क्रममाविश्वलाई चकित गर्ने बुद्ध जन्मेको देशभनी नेपालको लुम्बिनीलाई बुद्धको जन्मथलोको रुपमा स्वीकारिएको सार्वजनिक सम्बोधनले भारतीय संचार माध्यम प्रतिष्ठित मानिने भारतीयहरुद्धारा बारंबार बुद्ध जन्मस्थल विषयमा सिर्जना गरिने अनावश्यक बिबाद अब टुंगिने हो कि भन्ने संकेतका कारण यस्ले लाखौं नेपालीको मन जित्ने काम मात्रै गरेन अपितु बिशेष गरी लुम्बिनीकपिलबस्तु दिवस अभियानको २००९ मा भएको सूत्रपातपस्चात  सामाजिक सन्जाल बिशेष गरी फेसबुकमा बुद्ध नेपालमा जन्मनु भएको सन्देशको बाढीका कारण मौनतापूर्बक यो बिषयमा चलेको जुहारीलाई नियालिरहेका थुप्रै अन्तराष्ट्रिय संचार माध्यमले समेत मोदीको उक्त भनाइलाई उच्च प्राथमिकता दिएर समाचार संप्रेषण गरेको देखिन्छ । बुद्ध जन्मस्थल बिषयमा सत्य छायाँमा पारिने र असत्य सही जस्तो देखिने गरी अनाबस्यक किसिमबाट सिर्जना भएको बिस्वब्यापी दिग्भ्रम मोदी भनाइले नै टुङ्याउने हो कि भन्ने जस्तो मानसिकता धेरै नेपालीहरुमा मात्रै नभएर हाम्रा देश हाँक्ने नेताहरुमा समेत पाइयो कुराकानीको सिलसिलामा, जुन सही होइन ।

जसरी योगगुरु रामदेबले आफ्नो पुस्तकमा वुद्ध भारतमा जन्मेको कुरा उल्लेख गरे तापनि नेपाल आएर बुद्ध नेपालमा जन्मेको कुरा गरे त्यसरी नै केही समय अघि मात्रैजुन बेला बिहारलाई वुद्धको आवश्यकता परेको थियो बिहारले बुद्ध दियोभनेका कारण बिबाद आलोचनाका पात्र बनेका मोदी भारतको प्रधानमन्त्रीको हैसियतमा नेपाल आउँदा नेपाली संविधानसभामा सम्बोधन गर्ने क्रममा बुद्ध नेपालमा जन्मेको भन्दै नेपाललाई बुद्धको देशको रुपमा चिनाउन धेरै पटक दोहोर्याए Read the rest of this entry »

Posted in लेख/ रचना /निबन्ध | Leave a Comment »

सार्क बिस्तार प्रसंगको सान्दर्भिकता र जटिलताहरु

Posted by Ram Kumar Shrestha on November 26, 2014

रामकुमार श्रेष्ठ

Ram Kumar ShresthaSAARCदक्षिण एशियाली मुलुकहरु बीच कृषि, ग्रामीण बिकास, संचार, यातायात, कला, संस्कृति, खेलकूद जस्ता बिभिन्न नौ क्षेत्रमा क्षेत्रीय सदभाब कायम गर्ने अभिप्रायले ८ डिसेम्बर १९८५ मा बंगलादेश, भुटान, भारत, मालदिभस, नेपाल, पाकिस्तान र श्रीलंकाका सरकार तथा राष्ट्र प्रमुखहरुले सार्क स्थापनालाई औपचारिक रुप दिए । भारतको प्रस्ताबमा १३ नोभेम्बर २००५ मा अफगानिस्तानलाई ल्याइयो र ३ अप्रिल २००७ मा यस्ले सदस्यता लिएपछि सार्कको सदस्य संख्या ८ पुग्यो । बिभिन्न चरणमा गरेर अस्ट्रेलिया, चीन, यूरोपियन युनियन, ईरान, जापान, मौरिटस, म्यानमार (बर्मा), दक्षिण कोरिया र अमेरिका गरी नौ मुलुकहरु पर्यबेक्षकको रुपमा छन । २०१२ मा दक्षिण अफ्रिका सहभागी भएको थियो । इण्डोनेसिया र रसिया सार्कको पर्यबेक्षकको रुपमा आउन  चाहन्छन भने चीन, ईरान र म्यानमार सदस्यको रुपमा । ईरान र म्यानमारलाई सदस्यता दिने संबन्धमा कुनै बिबाद छैन, तर चीनलाई सार्कको सदस्यता दिलाइनु पर्छ भन्ने पक्षमा पाकिस्तान र बंगलादेश देखा परेका छन र हाल नेपाल पनि यही पक्षमा देखिन्छ, तर भारतको लागि भने यो प्रस्ताब सहज रुपमा पाच्य हुन सक्ने देखिदैन ।

चीनले सार्कका अन्य सदस्य मुलुकहरु पाकिस्तान, बंगलादेश र श्रीलंकासंग निकै सकृय रुपले सार्कमा आफनो उपस्थिति जनाउन लबिङ गरिसकेको छ । चीनको विकास र स्थायित्वको लागि दक्षिण एसियाको भौगोलिक र रणनीतिक महत्वबारे चीनले नयाँ ढंगले अघि बढ्ने सोँच वनाएपछि अहिले चीनको दक्षिण एसिया नीति आक्रमक बन्दै गएको देखिन्छ । Read the rest of this entry »

Posted in लेख/ रचना /निबन्ध | Leave a Comment »

यस्ता थिए महाकवि

Posted by Ram Kumar Shrestha on October 22, 2014

  • लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको जीवनको अर्को हिस्सा

समय :    २००० साल

स्थान :    त्रिचन्द्र कलेजको घन्टाघरस्थित पूर्व-पश्चिम फर्किएको नेपाल भाषानुवाद परिषद्को कार्यालय।

——————————————————————-

जहाँ महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको लेखन सहयोगीका रूपमा मासिक १५ रुपियाँ तलब थाप्थे, श्यामदास वैष्णव। एक दिन कार्यालयमै हल्लीखल्ली भएछ, परिषद्का अध्यक्ष पुष्करशमशेर राणा र देवकोटाबीच केही कुरालाई लिएर  मतभेद भयो र देवकोटा जागिर छाडेर गए ! यसले श्यामदासलाई ठूलो तनाव भयो। नहोस् पनि किन ! वास्तवमा उनी देवकोटाकै सिफारसिमा जागिर खान त्यहाँ पुगेका थिए। त्यसैले उनलाई यो हल्ला स्वादिलो लाग्ने कुरै भएन !  उनी कुरा बुझ्न तुरुन्तै देवकोटाको डिल्लीबजारस्थित घरमा हान्निए। आखिर भएको रहेछ के ?

७१ वर्षअगाडिको त्यो घटना श्यामदासको दिमागमा अहिले पनि आलै छ। खासमा उनीहरूबीच शाकुन्तल महाकाव्यको छन्दलाई लिएर मतभेद भएको रहेछ।

त्यति बेला शाकुन्तलको उठान थियो:

तिमी त नास्तिक बनिसकेछौ

खुलस्त आत्मा नबन्न सक्छौ।

पुष्करको भनाइ थियो, पण्डितहरूसँग कुरा भएर लेख्न बसेको हुनाले वाणिर्क छन्दमै त्यो लेखिनुपथ्र्यो। तर, देवकोटाले वाणिर्क र मात्रिक छन्दलाई मिलाएर तीन महिनाभित्रै शाकुन्तलजस्तो उत्कृष्ट महाकाव्यको रचना गरसिकेका रहेछन्।  पुष्करको अडानप्रति देवकोटाले तत्काल कुनै प्रतिक्रिया जनाएनन्। तर, उनले त्यो महाकाव्य पुष्करका भाइ बालकृष्ण समलाई पनि देखाए। देवकोटाको पहिल्यैदेखिको बानी थियो, आफूले लेखेको साहित्य सबैलाई देखाउने। तर, यति बेला  समलाई त्यो महाकाव्य देखाउनु उनका लागि तीतो अनुभव बन्यो। समले दाजुकै अगाडि देवकोटाको तारपिm गर्दै भनेछन्, ‘बडो राम्रो छ।’

पुष्करले सोचेछन्, आफू केही नबोल्ने। भाइलाई भनेर आफ्नो तेजोबध गराउने। उनले देवकोटालाई त्यहीँ हपारेछन्, ‘बाजे ! मैले हुन्न भन्दाभन्दै भाइका अगाडि मेरो मानमर्दन गर्न खोज्ने ?’ देवकोटा यस्ता कुरामा हतपती प्रतिक्रिया  जनाउँदैनथे। तर, उनलाई पुष्करले उच्चारण गरेको ‘बाजे’ शब्द पि्रय लागेनछ । जुरुक्क उठेर प्रतिक्रिया दिएछन्, ‘म टपरे बाहुन होइन।’ यति भनेर ठमठम हिँड्न लागेका देवकोटालाई बीचमा रोक्दै पुष्करले सोधेछन्, ‘त्यसो भए तिम्रो  मान्छे के गर्छन् ?’

हालै ९० वर्ष टेकेका श्यामदास त्यो घटना सम्झन्छन्, “पुष्करशमशेरको इसारा मतर्फ थियो। देवकोटालाई त्यो बुझ्न गाह्रो भएन।” भनिदिएछन्, ‘यहीँ बस्छन्।’

विदेशी पाठ्यक्रम नेपाली भाषामा अनुवाद गर्न खुलेको भाषानुवाद परष्िाद्को जागिर छाडेर देवकोटा हिँडेपछि विवादले चर्को रूप लियो। कुरा पुग्यो, शिक्षा विभागका डाइरेक्टर शारदाशमशेरको अफिससम्म। त्यति बेला भाषानुवाद परष्िाद्  शिक्षा विभागकै मातहत थियो। त्यसैले शारदाले विवाद सुल्झाउन दुवै पक्षलाई तुरुन्त डाके। र, यही टुंगो लाग्यो, लेखकले लेखेपछि लेख्यो, लेख्यो। विवाद निकालेर हुँदैन। त्यो लेखकको अधिकारभित्र पर्छ।

१० दिनमै महाकाव्य Read the rest of this entry »

Posted in लेख/ रचना /निबन्ध | Leave a Comment »

४० बालबालिका स्याहार्दै अविवाहिता सविता

Posted by Ram Kumar Shrestha on October 22, 2014

जीवनलाई भाग्यको खेल मान्ने या कर्मको प्रतिक, यो आम मानिसहरुको अन्तरमनमा दगुर्ने प्रश्न हो तर जीवनलाई भाग्यको खेल भन्दा पर राखेर असल कर्म मार्फत जिन्दगी बदल्ने अभियानमा सरिक हुनेहरुले नै सफलताको मिठो स्वाद चाख्छन् । एउटी अविवाहिता युवती कर्म मार्गमा यसरी नै अविचलित रुपमा लागिरहेकी छिन् ।

कोटेश्वर – काडाँघारी सडकखण्ड अन्तर्गत पुरानो सिनामंगलको सेतो घर नजिकै एउटा विशेष स्कूल छ । पहेँलो कलर पोतीएको स्कूलमा बौद्धिक अपाङ्गता तथा ‘अटिजम’ भएका बावाबालिकाहरुलाई स्याहार्दै गरेकी एक युवती भेटिन्छिन् । समाजशास्त्र तथा मानवशास्त्रमा स्नातकोत्तर गर्दै गरेकी अविवाहीता ती युवती करिव चालिस जना अपाङ्गता भएका बालबालिकाहरुको स्याहार, सुसारकर्ता भएकी छिन् । फरक–फरक आमाहरुले उनीहरुलाई जन्म दिए पनि कर्म दिने, जिन्दगीको संघर्षपूर्ण यात्रामा जीवनको रंग सजाउँदै बाँच्न सिकाउने आमा भएकी छिन् ।

। सत्ताईस बर्षे भरभराउँदो जवानीमा तथा ‘लाऊँ लाऊँ खाऊँ खाऊँ’कै उमेरमा अति सघन मानसिक अपांगता (अटिजम) भएका बच्चा स्याहारिरहेका उनी आफ्नो पेशाप्रति लगनशिल मात्र होइनन् उत्तिकै सन्तुष्ट पनि छिन् ।  शारिरिक हिसावले अशक्त, मानसिक हिसावले अस्वभाविक, सघन बौद्धिक अपाङ्गता भएका विशेष प्रकृतिका बालबालिकाहरु परिवारको बोझ बन्ने गर्दछन् । तर, समाजमा हेपिएका तथा परिवारको बोझ ठानेका बालबालिकाहरुलाई नयाँ जीवन दिन पाएकोमा उनी सन्तुष्ट छिन् ।  उनीहरुलाई उचित किसिमको हेरचाह गर्ने, स्वास्थ्य, शिक्षामा विशेष ध्यान पुर्याउने हो भने उनीहरुको जीवन बदल्न सकिन्छ भन्नेमा पनि उनी दृढ संकल्पित छिन् ।    Read the rest of this entry »

Posted in लेख/ रचना /निबन्ध | Leave a Comment »

विकसित देशबाट सिक्नै पर्ने केही कुराहरु

Posted by Ram Kumar Shrestha on September 17, 2014

गरीब देशबाट धनी देशमा आएर सिकेको बुझेको धनी देशको कामप्रतिको  संस्कार, मानसिकता मान्यता आफ्नो देशमा भित्र्याउन भृकुटीको भूमिका निर्बाह गरेर देशमा सकारात्मक वातावरण सिर्जना गर्नु पर्नेहरु आँफै टाउको लुकाएर उल्टो दिग्भ्रम सिर्जना गर्छन् भने धनी देशको पैसा भित्रिएला नै, तर यस्लेबिदेशमा पैसाको बोटै हुन्छ’ भन्ने जस्तो सोचाइंले ग्रस्तहरुको आशे बानीलाई सुधारेर आफ्नै हैरानी कमी गर्न सकिन्छ देश बिकासको लागि आवश्यक पर्ने एउटा नयाँ संस्कारको विकास गर्न नै

रामकुमार श्रेष्ठ

Ramमेलबर्नको एउटा ठूलो निर्माण कम्पनीको कार्यालयमा अफिस समयपछि सफा गर्ने काम जिम्मा पाएको ब्यक्ति एकदिन अफिस समयपश्चात पनि निर्देशक कोठैमा भएको थाहा पाएर ढोका ढकढक्याएर अनुमति लिएर पस्छ । कोठामा पस्ने बित्तिकै निर्देशकको बोली उस्को कानमा पर्छ, “आज मैले ठूलो गल्ती गरेकोमा क्षमा गर मित्र” । उक्त दिन निर्देशकको टेबल वरिपरि भुइंमा च्यातिएका थुप्रै कागज छरपस्ट भएकोले उनको भनाइ त्यसप्रति नै लक्षित हो भन्ने बुझ्नमा उसलाई कठीन भएन ।

स्वास्थ्य क्षेत्रमा काम गर्ने बिभिन्न संस्थाहरुमा बिभिन्न स्तरका स्वास्थ्यकर्मीहरु पठाउने अस्ट्रेलियाकै ठूलोमा गनिने एजेन्सीको मेलबर्न शाखामा काम गर्ने दुई युनिटका प्रमुख थिए क्यारी र त्यही संस्थाबाट प्रदान गरिने तालिममा कहिलेकांही तालिम दिने काममा पनि शरिक हुने गर्थे । त्यो एजेन्सीमा कामको सिलसिलामा आउनेहरुको लागि नि:शुल्क रुपमा खाना उपलब्ध गराउने राम्रो क्याफे पनि थियो । क्यारी कहिलेकांही सो क्याफेमा पनि काम गर्थे र आफ्ना बिद्यार्थी र कर्मचारीहरुले खाइसकेको प्लेटहरु उठाउन पनि ब्यस्त देखिन्थे ।

मेलबर्नको एउटा ठूलो नर्सिङ होममा काम पाएको केही दिनमा आफ्नो यूनिट मैनेजरले सामान राखिएको ट्रली ठेल्दै गरेको देखेर अबिकसित देशबाट आएका एकजना नयाँ कर्मचारी सघाउन जाँदा यूनिट मैनेजरले आफूलाई कुनै समस्या नभएकोले आफ्नै काम जारी राख्न भने । केही समयपछि उसले अर्को कुनामा नर्सिङ होमका मैनेजरले एउटा बिरामीलाई खानेकुरा ख्वाइरहेको देखे ।

हामी जे जस्तो संस्कार र मानसिकताग्रस्त समाजमा छौं यस्का आधारमा माथिका वास्तबिकताहरुलाई विश्वास गर्न र स्वीकार्न हम्मे हम्मे पर्छ जबकि विकसित देशमा बस्नेका लागि यी कुनै अस्वाभाबिक र अनौठा कुरा भने होइनन । यसको अर्थ के होइन भने बिकसित देशका सबै कुरा राम्रा छन र अबिकसित देशका नराम्रा । अबिकसित देशबाट पनि बिकसित देशले सिक्नु पर्ने कुराहरु धेरै छन । कामप्रतिको हाम्रो दृष्टिकोण सामाजिक बिषमता कायम गर्न र विकास कार्य अगाडि बढाउन बाधकको रुपमा देखा परेकोले विकसित देशमा पाइने यस किसिमको मान्यता भित्र्याउन सकिएको खण्डमा यसले विकास कार्यमा सकारात्मक भूमिका निर्बाह गर्ने कुरामा सन्देह छैन, तर समाज र देश परिवर्तनको लागि महत्वपूर्ण भएका कारण यस्ता कुराहरुको विकसित देशमा रहनेहरुले इमान्दारितापूर्बक वकालत गर्नु पर्छ भने विकसित देश गएर फर्कनेहरुले बिना श्रोत करोडपति र अरबपति बनेर दासप्रथाको प्रतिनिधि बनेर त्यसैलाई निरन्तरता दिने किसिमले विकसित देश विकसित हुने एउटा महत्वपूर्ण सूत्रको बदख्वाइ गर्ने नाममा आँफैले आफ्नै बदख्वाइ गर्नु हुँदैन । यी दुबै पक्षले यस्लाई आफ्नो देशमा भित्र्याउन भृकुटीको भूमिका निर्बाह गर्न सके देशलाई अगाडि बढाउन सहायकसिद्ध हुने कुरामा सन्देह छैन ।   Read the rest of this entry »

Posted in लेख/ रचना /निबन्ध | Leave a Comment »

 
%d bloggers like this: